یک مطالبه و چند سال انتظار/ سرنوشت سه شهر البرز چه شد؟

پایگاه خبری تحلیلی آوای کرج، گروه استان‌ها: حمیدرضا عبدالمنافی _ در حاشیه کلانشهر کرج، سه شهر محمدشهر، ماهدشت و کمالشهر سال‌هاست با یک مطالبه مشترک دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ مطالبه‌ای که از جلسات استانی و بررسی‌های کارشناسی عبور کرده، به دولت رسیده و حتی مسیر مجلس را نیز طی کرده است، اما هنوز به ایستگاه نهایی نرسیده است. اکنون سؤال اصلی مردم این سه شهر دیگر صرفاً این نیست که «آیا شهرستان می‌شویم؟» بلکه این است که «پرونده شهرستان‌شدن در چه مرحله‌ای است و چه زمانی قرار است تعیین تکلیف شود؟»
داستان این مطالبه به سال‌های گذشته بازمی‌گردد؛ زمانی که ضرورت ارتقای ساختار اداری این سه شهر با توجه به جمعیت، توسعه کالبدی و نیاز به تمرکز بیشتر در ارائه خدمات مطرح شد.
در ادامه، پیشنهاد ارتقای محمدشهر، ماهدشت و کمالشهر در جریان سفر شهید جمهور آیت‌الله رئیسی به استان البرز مطرح و پس از پیگیری‌های انجام‌شده، موضوع در کمیسیون سیاسی دولت و سپس هیئت دولت به تصویب رسید. استاندار البرز در خرداد ۱۴۰۳ نیز اعلام کرد این ارتقا با هدف استقرار فرمانداری، دفاتر ادارات و توسعه زیرساخت‌های متناسب با جمعیت دنبال شده است.

از تصویب دولت تا انتظار برای تعیین تکلیف
با این حال، تصویب در هیئت دولت به معنای پایان کامل فرایند تقسیمات کشوری نبود.
دولت در ادامه لایحه تبدیل شهرهای پرند، کمالشهر، محمدشهر و ماهدشت به شهرستان را برای طی تشریفات قانونی به مجلس ارسال کرد و این لایحه در مهر ۱۴۰۳ در صحن علنی مجلس اعلام وصول شد. در متن این لایحه نیز هدف از این تغییر، بهبود شاخص‌های توسعه‌یافتگی و حکمرانی شایسته‌تر عنوان شده بود.
اکنون اما آخرین وضعیت پرونده نشان می‌دهد که این مطالبه همچنان نیازمند تعیین تکلیف است. سیدمیثم بصام‌تبار، مدیرکل سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری البرز، مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد تبدیل محمدشهر، ماهدشت و کمالشهر به شهرستان در وزارت کشور در نوبت رسیدگی قرار گرفته است.
وی همچنین به موضوعاتی از جمله به‌روزرسانی کدینگ تقسیماتی و رفع ابهامات مرزی بین شهرستانی، بین‌بخشی و حتی برخی ابهامات مرزی با استان‌های همجوار اشاره کرده است.
این بخش از ماجرا همان جایی است که مطالبه عمومی با یک پرسش جدی مواجه می‌شود: اگر ضرورت این ارتقا از سال‌ها قبل مطرح بوده و مراحل مهمی از آن نیز طی شده، چرا هنوز زمان مشخصی برای پایان فرایند اعلام نشده است؟
شهردار محمد شهر: ارتقا باید به خدمت بهتر به مردم منجر شود

حسن‌زاده، شهردار محمدشهر، در گفتگو با خبرنگار مهر، در تشریح این مطالبه نگاه خود را صرفاً معطوف به تغییر عنوان اداری شهرها نمی‌داند.
از نگاه وی، ارتقای محمدشهر، کمالشهر و ماهدشت باید در چارچوب یک برنامه توسعه‌ای دیده شود؛ برنامه‌ای که نتیجه آن در نهایت در کیفیت خدمات عمومی و رضایتمندی مردم قابل مشاهده باشد.
حسن‌زاده با اشاره به اینکه جمعیت و ظرفیت‌های اقتصادی، اجتماعی و کالبدی این سه شهر افزایش یافته است، تأکید دارد که ارتقای سطح اداری می‌تواند زمینه پاسخگویی بهتر به نیازهای جمعیت قابل توجه این مناطق را فراهم کند.
وی معتقد است ساختار اداری متناسب با ظرفیت‌های جمعیتی و شهری، می‌تواند زمینه ارائه خدمات گسترده‌تر، سریع‌تر و تخصصی‌تر را فراهم کند؛ موضوعی که از منظر مدیریت شهری، مستقیماً با کیفیت خدمت‌رسانی و رضایتمندی شهروندان ارتباط دارد.
شهردار محمدشهر در عین حال تأکید می‌کند که توسعه صرفاً با تغییر ساختار اداری اتفاق نمی‌افتد و ارتقای اداری باید همزمان با توسعه زیرساخت‌ها دنبال شود. به اعتقاد او، امروز مردم انتظار دارند متناسب با رشد جمعیت و توسعه شهر، زیرساخت‌های لازم نیز ایجاد شود و دستگاه‌های خدمات‌رسان بتوانند با سرعت و کیفیت بیشتری پاسخگوی مطالبات باشند.
کمربندی محمدشهر نمونه‌ای از یک مطالبه زیرساختی
یکی از محورهای مهم اظهارات حسن‌زاده، پروژه کمربندی محمدشهر است؛ پروژه‌ای که شهردار آن را فراتر از یک مطالبه صرفاً شهری می‌داند و معتقد است اجرای آن به هماهنگی دستگاه‌های مختلف و تأمین منابع ملی نیاز دارد.
شهردار محمد شهر درباره این پروژه تأکید می‌کند که مطالعات آن انجام شده و موضوع در مسیر پیگیری قرار دارد، اما اجرای پروژه‌ای با این ابعاد نیازمند اعتبارات و همراهی دستگاه‌های مختلف است.
از نگاه حسن‌زاده، اجرای کمربندی می‌تواند در کاهش بار ترافیکی و بهبود وضعیت حمل‌ونقل منطقه نقش داشته باشد.
به همین دلیل، این پروژه را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک طرح عمرانی شهری دید؛ بلکه بخشی از زنجیره زیرساخت‌هایی است که باید همزمان با رشد جمعیت و توسعه شهر مورد توجه قرار گیرد.
این نگاه شهردار محمدشهر یک نکته مهم را نیز برجسته می‌کند؛ اینکه شهرستان‌شدن زمانی برای مردم معنا پیدا می‌کند که در کنار ایجاد ساختار اداری جدید، اعتبارات، امکانات، دستگاه‌های خدمات‌رسان و زیرساخت‌های متناسب نیز فراهم شود.
سه شهر، یک مطالبه مشترک
محمدشهر، ماهدشت و کمالشهر هرکدام مسائل خاص خود را دارند، اما مطالبه مشترک آنها از یک واقعیت نشأت می‌گیرد؛ توسعه شهری و جمعیتی این مناطق نیازمند ساختاری است که بتواند متناسب با شرایط جدید پاسخگوی نیازهای مردم باشد.
در ماهدشت نیز این مطالبه همچنان جدی است. در مرداد ۱۴۰۵، امام‌جمعه ماهدشت اعلام کرد ۱۱۰ مسئله برای این شهر احصا شده و شهرستان‌شدن را اولویت نخست دانست؛ موضوعی که نشان می‌دهد مطالبه ارتقای ساختار اداری همچنان در سطح مدیریت و نخبگان محلی دنبال می‌شود.
در سوی دیگر، کمالشهر نیز همچنان در همین پرونده مشترک قرار دارد؛ پرونده‌ای که اکنون نه به یک مطالبه صرفاً شهری، بلکه به موضوعی در سطح تقسیمات کشوری تبدیل شده است.
مردم منتظر پاسخ روشن هستند
حالا بعد از سال‌ها پیگیری، تصویب در دولت، ارسال لایحه به مجلس و طی مراحل مختلف اداری، مردم سه شهر بیش از هر چیز به یک پاسخ روشن نیاز دارند؛ اینکه دقیقاً چه موانعی باقی مانده، مسئولیت هر دستگاه در این مرحله چیست و چه زمانی قرار است نتیجه نهایی اعلام شود.
اگر شهرستان‌شدن محمدشهر، ماهدشت و کمالشهر برای توسعه متوازن، افزایش کیفیت خدمات و کاهش تمرکز اداری ضروری است، انتظار طبیعی مردم این است که دستگاه‌های مسئول نیز با همان جدیتی که این مطالبه را در سال‌های گذشته مطرح کرده‌اند، روند آن را تا پایان دنبال کنند. اکنون توپ در زمین مسئولان است؛ وزارت کشور، استانداری البرز، نمایندگان مجلس و سایر دستگاه‌های مرتبط باید شفاف اعلام کنند پرونده در کدام مرحله قرار دارد، چه موانعی باقی مانده و برای رفع آنها چه اقدامی انجام شده است.
مردم این سه شهر سال‌هاست منتظرند و امروز دیگر مطالبه آنها صرفاً «شهرستان‌شدن» نیست؛ مطالبه آنها پاسخگویی، زمان‌بندی روشن و تعیین تکلیف نهایی پرونده‌ای است که نباید بیش از این در چرخه وعده، پیگیری و انتظار باقی بماند.