پویایی مساجد در گرو نقش آفرینی جوانان در امور فرهنگی محلات

پایگاه خبری تحلیلی آوای آوای کرج: گروه استان ها: تاریخ نشان داده است که در زمان‌های بحران، از هجوم جنگ‌های تحمیلی و رمضان گرفته تا سال‌های سخت شیوع کرونا، مساجد همواره قلب تپنده همدلی و ایستگاه‌های خدمات‌رسانی به مردم بوده‌اند.
در دوران دفاع مقدس، مساجد استان البرز همانند سایر نقاط کشور، به مراکز آموزش‌های نظامی و پزشکی و همچنین پایگاه‌های امدادی برای کمک به رزمندگان و جنگ‌زدگان تبدیل شدند. در دوران بحران کرونا نیز، شهروندان با آوردن چرخ‌خیاطی‌های خود به مساجد و برگزاری «رزمایش مومنانه»، تلاش کردند تا با دوختن ماسک و تولید تجهیزات حفاظتی، از اختلال در زندگی مردم جلوگیری کنند.
با این حال، جامعه امروز انتظار دارد مساجد فراتر از یک فضای صرفاً عبادی، به مراکز توسعه فردی و آموزشی تبدیل شوند. در این راستا، بخشی از مردم معتقدند مساجد باید با برگزاری کلاس‌های مدرن و به‌روز، مانند هوش مصنوعی، رباتیک و علوم نوین، کودکان و نوجوانان را به خود جذب کنند.
یکی از بانوان ساکن منطقه حصارک در گفتگو باپایگاه خبری تحلیلی آوای کرج اظهار داشت: برای کلاس‌های آموزشی به‌روز مانند رباتیک و هوش مصنوعی به مدیریت مسجد مراجعه کردم، اما متأسفانه چنین برنامه‌ای در مسجد پیگیری نمی‌شود.
چالش‌های مدیریتی؛ چرا پویایی مساجد کاهش یافته است؟
در این ارتباط مصطفی نوری، عضو هیئت امنای مسجد حضرت ابوالفضل (ع) حصارک بالا در گفتگوپایگاه خبری تحلیلی آوای کرج با اشاره به نقش مساجد در روزهای بحرانی اظهار داشت: در مقاطع مختلف، از جمله دوران دفاع مقدس، برخی مساجد توانستند به‌خوبی نقش مأمن و پناهگاه مردم را ایفا کنند، اما همه مساجد در یک سطح از پویایی قرار ندارند.
وی کم‌رنگ بودن حضور جوانان، کم‌تحرکی برخی هیئت‌های امنا و نبود برنامه‌ریزی مستمر را از عوامل اصلی کاهش فعالیت‌ها دانست.
نوری با تأکید بر ضرورت حضور مسجد در «متن زندگی مردم» افزود: مسجد نباید صرفاً به محل عبادت محدود شود؛ این مکان می‌تواند محل شکل‌گیری برنامه‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی، اقتصادی و امدادرسانی در محله باشد.
عضو هیئت امنای مسجد حضرت ابوالفضل (ع) با اشاره به ضرورت شفافیت مالی برای جلب اعتماد اهالی گفت: ارائه بیلان مالی و گزارش فعالیت‌ها به مردم می‌تواند اعتماد عمومی را افزایش دهد.
وی همچنین تأکید کرد که برنامه‌ریزی برای مساجد باید متناسب با بافت اجتماعی و نیازهای هر محله باشد و نمی‌توان یک نسخه واحد برای همه مساجد ارائه کرد.
حجت‌الاسلام کاظم شکری، مدیر ستاد کانون‌های فرهنگی‌ـ‌هنری مساجد استان البرز نیز در گفتگو باپایگاه خبری تحلیلی آوای کرج، با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد، اظهار داشت: هدف ما این است که مسجد فقط در زمان اقامه نماز فعال نباشد، بلکه به یک پایگاه فرهنگی، اجتماعی و تربیتی محله تبدیل شود.
وی تأکید کرد که کانون‌ها با تقویت برنامه‌های خانواده‌محور و فعالیت‌های قرآنی و هنری، تلاش می‌کنند تا مسجد به‌صورت مستمر با نسل جوان در ارتباط باشد.
برنامه‌ریزی برای آموزش‌های نوین و جذب جوانان
مدیر ستاد کانون‌های مساجد البرز در پاسخ به پرسش درباره برگزاری کلاس‌های روزآمد مانند هوش مصنوعی و رباتیک، گفت: رویکرد ما این است که محتوای آموزشی کانون‌ها متناسب با نیاز نسل جدید به‌روز شود. ما به دنبال استفاده از ظرفیت مجموعه‌های تخصصی هستیم تا این آموزش‌ها به‌صورت کاربردی در مساجد ارائه شود.

وی همچنین در خصوص جذب جوانان افزود: باور ما این است که جوان نباید صرفاً مخاطب برنامه مسجد باشد؛ بلکه باید خودش طراح، مجری و تصمیم‌ساز باشد. ما در کانون‌ها تلاش می‌کنیم مسئولیت اجرای برنامه‌ها را به نوجوانان و جوانان بسپاریم تا از ایده‌های آن‌ها استفاده کنیم.
پیگیری مطالبات مردم و مقابله با چالش‌های اقتصادی
حجت‌الاسلام شکری در پاسخ به گلایه‌های مردم از وضعیت نظافت و امکانات، تصریح کرد: مسجد یک فضای عمومی است و طبیعی است که مردم نسبت به نظافت و امکانات آن مطالبه داشته باشند. کانون‌های فرهنگی، این مطالبات را به متولیان مسجد و دستگاه‌های مرتبط منتقل می‌کنند تا مشکلات شناسایی و رفع شوند.
وی در پایان با اشاره به چالش محدودیت منابع، گفت: ما تلاش می‌کنیم با شبکه‌سازی و استفاده از ظرفیت خیران و گروه‌های مردمی، این محدودیت‌ها را کاهش دهیم. همچنین کانون‌های مساجد تنها به فعالیت فرهنگی محدود نمی‌شوند؛ بلکه با استفاده از ظرفیت گروه‌های جهادی و آموزش مهارت، می‌توانند در زمینه توانمندسازی خانواده‌ها و کاهش فشارهای اقتصادی نیز نقش حمایتی ایفا کنند.