غدیر یادآور عدالت، وحدت و مسئولیت اجتماعی در جامعه امروز

پایگاه خبری تحلیلی آوای آوای کرج: گروه استان ها: غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه به باور بسیاری از صاحب‌نظران، یک الگوی زنده برای امروز جامعه اسلامی است؛ الگویی که اگر درست فهم و اجرا شود، می‌تواند بسیاری از گره‌های اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی را باز کند.
در همین زمینه، با حجت‌الاسلام علیرضا سعیدی، عضو شورای اسلامی شهر کرج گفت‌وگویی انجام دادیم تا از نگاه او، پیامدها و دستاوردهای غدیر برای شرایط امروز جامعه را بررسی کنیم.
با توجه به تحولات سخت اخیر کشور و دوران جدید ولایت، پیام «اتحاد و بیعت» در غدیر چه اثر عملی در تقویت همبستگی شهروندان در سطح شهر دارد؟
پیش از هر چیز باید به شهادت مقام معظم رهبری و شهدای اخیر کشور اشاره کنم. در این برهه زمانی، پیام حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای بر سه ضلع «اقتصاد، امنیت و اتحاد» استوار است. اگر به ریشه غدیر برگردیم، می‌بینیم پیامبر اکرم (ص) برای اینکه راه هرگونه تفرقه و اختلاف در میان مسلمانان بسته شود، اتمام رسالت و اکمال دین را در غدیر خلاصه کردند.
در واقع، ولایت در غدیر، نقطه‌ای برای گره زدن «همبستگی مردم» بود. اما نکته اینجاست که اتحاد بدون «عدالت» شکل نمی‌گیرد. عدالت، پیش‌شرط حکمت و اتحاد است. وقتی مردم ببینند محوریت عدالت در اجتماع جاری است، حول آن جمع می‌شوند. در دنیای امروز، پیام غدیر برای ما این است که برای رسیدن به امنیت ملی و اجتماعی، ابتدا باید عدالت را در لایه‌های خرد و کلان جامعه جاری کنیم.
شما به عنوان عضو شورای شهر، عدالت را در مدیریت شهری چگونه تعریف می‌کنید؟ در سال ۱۴۰۵، گام‌های عملی شما برای حمایت از مناطق محروم کرج چیست؟
باید مفهوم عدالت در مدیریت شهری را بازتعریف کنیم. عدالت به معنای تساوی ساده نیست، بلکه یعنی «وضع کل شیء فی موضعه»؛ یعنی هر چیز در جایگاه و ارزش خودش قرار بگیرد.
متأسفانه در طول شش دوره شورای شهر، شاهد توسعه نامتوازن بوده‌ایم؛ برخی مناطق سهم بیشتری بردند و برخی مناطق مستضعف ماندند. در برنامه پنج‌ساله جدید (۱۴۰۵) تلاش می‌کنیم این روند را تغییر دهیم. هدف ما «توزیع عادلانه منابع» است. یعنی بودجه و زیرساخت‌ها را به جای تمرکز در مناطق خاص، به سمت مناطقی مثل اسلام‌آباد، سهرابیه، حصار و کلات ببریم. ایجاد فرهنگسراها، سالن‌های چندمنظوره و فضای سبز در این مناطق، تلاش ما برای تحقق همان عدالت علوی در سطح شهر است.
اما باید صادقانه بگوییم که «سخت‌افزار» به تنهایی کافی نیست؛ ما نیاز به تغییر «نرم‌افزاری» در تفکر مدیران داریم تا به جای منافع حزبی و گروهی، به منافع جمعی و برآیند شهر نگاه کنند.
در شرایطی که دشمن به دنبال ایجاد تشنج و شکاف میان مردم و حاکمیت است، شورای شهر چگونه می‌تواند از ظرفیت‌های فرهنگی غدیر برای ایجاد آرامش استفاده کند؟
پاشنه آشیل دشمن، اقتصاد است و از همین طریق می‌خواهد شکاف ایجاد کند. وقتی مردم فاصله عمیقی بین خود و حاکمیت حس کنند، اقتدار نظام در سیاست و اقتصاد آسیب می‌بیند.
راهکار ما در شورای شهر دو محور است: اول «ایجاد حکمرانی محلی». ما باید از فضای «حکومت‌رانی» (که تصمیمات از بالا به پایین است) فاصله بگیریم و به سمت «حکمرانی» برویم؛ یعنی تصمیم‌گیری توسط خود مردم و معتمدین محلات. من ۴۰ سال است در محله خودم زندگی می‌کنم و می‌دانم نیاز محله من با محله دیگر متفاوت است. مردم بهتر از ما می‌دانند کجا نیاز به روشنایی دارد و کجا نیاز به آسفالت.
وقتی مردم در تصمیمات شهری شریک شوند، اعتماد به مسئولین باز می‌گردد و این یعنی «اقتدارآفرینی». اقدامات فرهنگی ما در غدیر باید به گونه‌ای باشد که مردم حس کنند حاکمیت در کنار آن‌هاست و تصمیمات بر اساس علم و منفعت عام گرفته می‌شود، نه بر اساس سلیقه‌های شخصی.
آیا می‌توان روح غدیر را در قالب «نوآوری‌های اجتماعی» به خدمات ملموس برای خانواده‌های نیازمند تبدیل کرد؟
قطعاً. غدیر یعنی حاکمیت امام معصومی که شغل اولش «خدمت به فقرا» بود. اگر نهج‌البلاغه را بخوانیم، می‌بینیم عبادتی بالاتر از رسیدگی به مستمندان نیست.

یک نکته بسیار مهم که باید در جامعه تبیین شود، نگاه سخت‌گیرانه امام علی (ع) به «مسئولان» است. مردم شاید شلاق زدن ایشان را به یاد آورند، اما باید بدانند ایشان بیشتر از آنکه مردم را تنبیه کند، مسئولان را تنبیه می‌کرد. برای مثال، برخورد ایشان با برادرشان عقیل در مورد بیت‌المال، برای این بود که به همه نشان دهد با اطرافیان و استانداران و فرمانداران خود سخت‌گیرترین برخورد را دارد.
در نهایت، اگر بخواهید یک برنامه شهری بر اساس الگوهای غدیر برای سال پیش‌رو بنویسید، اولویت شما چیست؟
من به دنبال ترویج «نظام امام و امت» در سطح شهر هستم. اگر بخواهم بر اساس مدل غدیر تصمیم بگیرم، اولویت من «احیای هویت محلات» است. احیای مساجد محلی و بازگرداندن اعتبار به معتمدین و شخصیت‌های محلی.
تا زمانی که حکمرانی محلی با محوریت مسجد شکل نگیرد، جمهوری اسلامی در سطح خرد شهری به معنای واقعی تحقق نمی‌یابد. من می‌خواهم در سال پیش‌رو، مسجد نه فقط به عنوان یک مکان بلکه به عنوان مرکزی برای رسیدگی به امور مردم و تصمیم‌سازی محلی عمل کند. این همان مسیر «سرمایه اجتماعی» است که از غدیر می‌گیریم.